Normal gericilik

author

UĞUR KUTAY

[email protected]

2021.10.04 09:32

İlk Don’t Breathe/Nefesini Tut filmi 2016’da yapılmıştı. Üç minik suçlunun, soymak için girdikleri evde gözleri görmeyen eski bir askerle yaşadıkları dehşetli karşılaşmayı anlatan film, nefret sinemasının o kadar çok gerici özelliğini taşıyordu -öncelikle ‘asi gençliğin’ cezalandırılması edinmek üzere. Ama yine de, anlatının çatışma ekseni, kendini ve küçük kardeşini cehennem gibi bir hayattan kurtarmak isteyen Rocky adlı genç kadının mücadelesi civarda biçimleniyordu. Bu öyle bir mücadeleydi oysa, üç gencin görme engelli bir adamın tazminat parasına göz dikmesine dair ahlaki tartışmalar bile önemini yitiriyordu.

Kendi evinde kötü annesi ve yıkık bir ekonomide hayatta kalmaya çalışan Rocky’nin girdiği evde mücadele ettiği birey, Amerikan ordusunun Irak’ı işgali sırasında bir patlamada görme yetisini kaybetmiş bir ‘gazi’dir. Evine giren gençleri insafsızca öldüren, hastalıklı bir kasıt uğruna insanların hayatını mahveden adamın askeri geçmişine yapılan şive boşuna yok tabii; bu sayede protagonist (asıl şahsiyet) Rocky ile antagonist (kötü karakter) kör adamın mücadelesinin ideolojik temeli vurgulanmış oluyor: Çirkin bir düzende hayatta kalmaya çalışan genç kadına karşısında, bu düzeni kuran ve sürdürenlerin temsilcisi.

Aradan beş yıl geçti, filmin ikincisi yapıldı. Ama bu sefer her şey zıt yüz edilmiş durumda: İlk filmde kötü ve zalim bir şahsiyet olan, evine giren üç genci öldürme konusunda bir lahza bile bocalama etmeyen asker eskisi, Don’t Breathe 2/Nefesini Tut 2’de hikâyenin iyi adamı olmuş…

Bu sefer eve “Birazcık paramız olsa da bu rezil ortamdan kaçıp yeni bir hayata başlasak!” diyen gençler değil, adamın yıllar önce bir trafik kazasında ölen kızının yerine koyarak büyüttüğü Phoenix adlı çocuğu kötü niyetlerle kaçırmaya kalkışan kaba bir uyuşturucu çetesi giriyor. Yani ilk filmdeki fena karakter bu sefer iyi oluyor. Fakat aslında karakterin karakter özelliklerinde hiçbir değiştirme yok; benzer vefat makinesiyle karşısında karşıyayız.

Nefesini Tut 2’nin birincil filme tarafından ‘gericileştiği’ yer de burası işte: İlk filmde, ayrım edildikleri için kaçıp gitmek isteyen gençleri zalim bir şiddetle avlayan adam, bu filmde kahraman savaşçı babaya dönüştürülüyor. Her ikisini de aynı senarist-yönetmen ekibinin yaptığı film serisinde, beş yılda ilginç bir ideolojik dönüşüm yaşandığını görüyoruz: İlkinde ataerkil sisteme ve ABD’nin militarist yapılanmasına bariz bir tenkit varken, bu filmde benzer eril kuvvet olabildiğince meşrulaştırılıp yüceltiliyor.

Filmin hem Oedipus-Elektra Kompleksi etrafında biçimlenen bir yanı da var. ‘Sürprizbozan’ (spoiler) vermeden anlatmaya çalışırsam: Annesinin ölümüne yol açan Phoenix (Anka) adlı kız çocuğu, kör adamdan (baba) devraldığı bir fallus ile ‘baba’yı da öldürür. bu vesileyle, babanın âmâ olması ve ‘baba’nın âmâ edilmesi, seyirciyi aracısız olarak Sofokles’in Kral Oedipus adlı tragedyasında anlatılan öyküyle buluşturur.

Peki, birbirinin devamı niteliğindeki bu iki filmin anlatı yapısı ideolojik açıdan neden birbirine bu kadar ters? Latin Amerika kökenli iki genç sinemacının sistem eleştirisinden sistem övgüsüne geçmesini ne sağlamış olabilir?

Filmler arasındaki beş yılda o kadar fazla durum yaşandı. Yalnızca Trump’ın başkanlığı gibi akıldışı bir süreç bile o kadar çok öykünün değişmesine yeter, fakat bu yönde yok! Ayrıca, olayların anlatılar üstündeki sosyolojik etkisi çoğunlukla bu değin kısa sürede netleşmez.

Ama Hollywood’dan laf ediyoruz, durumu anlatmak o kadar zorlama olmayabilir. Ola Ki de birincil Nefesini Tut bir sapmadır, filmi yapan ekip bir hemen olan “del Toro tutulması” (ilerici, anti-faşist, hatta ara sıra açıkça sol söylem üreten korku filmlerinin yönetmeni Guillermo del Toro) yaşamıştır belki. Yani şayet bu ikinci filmdir ‘adi’ olan; başından beri Amerikan militarizmine ve eril şiddete övgüler düzen, son zamanlarda da John Wick gibi ‘süper-dövüşken kahraman Amerikalı’ hikâyelerinden geçilmeyen Hollywood’un normali…

SMM Panel Viski Fiyatları Geçici Mail antrenmanlarla matematik 1 pdf pdf kitap indir ales çıkmış sorular pdf ilahi sözleri 1984 pdf türkçe pdf minecraft premium satın al ilahi sözleri youtube mp3 çevir Selçuk Sport Apk İndir